ابوالهول

ابوالهول غول افسانه‌های مصر باستان و اسطوره اُدیپ، مخلوطی از انسان و حیوان با پیکری از شیر، مزیّن به بال‌های عقاب و دارای کله‌ای شبیه سر زنان است. این موجود افسانه‌ای کسانی را که موفق به حل معمّای او نمی‌شدند می‌کشت و در نظر مصریان باستان مظهر آفتاب محسوب می‌شد، ابوالهول بزرگ که در مصر قرار دارد از صخره‌ای تراشیده شده است و ۱۷ [...]

نگاهی به شاهنامه سترگ فردوسی

شاهنامه، اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی، یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های جهان، مهم‌ترین نامهٔ اندیشهٔ سیاسی ایران‌شهری در دورهٔ اسلامی، شاهکار حماسی زبان فارسی و حماسهٔ ملی ایرانیان و نیز بزرگ‌ترین سند هویت ایشان است، چنان که ضیاءالدین ابن اثیر آن را قرآن ایرانیان خوانده است. شاهنامه اثری است منظوم در حدود پنجاه‌هزار بیت در بحر متقارب مثمن محذوف (یا مقصور) (فعولن فعولن فعولن فعل (فعول)). سرایش آن حدود سی‌سال [...]

شکل گیری اساطیر ایران

کهن‌ترین نمونه‌هایی که از صورت باستانی اساطیر ایران مانده‌است اشاره‌هایی در اوستاست به‌خصوص در یشت‌ها. چون یشت‌ها بیش از هر چیز مجموعه‌ای سرودهای نیایشی‌است اشارت‌های مفصل به اسطوره‌ها در آنها نیست. هر آنچه هست سربسته و کوتاه است. وانگهی تدوین‌کنندگان یشت‌ها از آشنایی شنونده با شخصیت‌هایی که نام برده می‌شدند مطمئن بودند. به هر حال همین اشارات کوتاه، [...]

اساطیر پیش آریایی در ایران

ایرانیان شاخه‌ای از اقوام هندواروپایی بودند که در هزاره‌های پیش از میلاد به فلات ایران در آمدند. با ورود آریایی‌ها اساطیر و فرهنگ سنتی ایشان نیز وارد این سرزمین چندفرهنگی شد. پیشینه مشترک اساطیر هندوایرانی را که به پیش از مهاجرت ایشان مروط می‌شود در بازسازی‌های کیش کهن آریایی شناسایی شده‌است. پس از ورود به [...]

مسئله ی ارشدیّت

اختلاف میان برادران، غالباً، در چرخة مائویی و باز هم در تقسیم میان اولوفات و لوک، برادر بزرگ‌ترش در میکرونزی ظاهر می‌شود. گروه‌های برادران غالباً، به عنوان صاحبان ثروت و واحد همیاری عمل می‌کنند، اما مسائل مربوط به حقوق فردی و وضعیت نسبی مکرراً، تفرقه برانگیز می‌شود. داستان رونگو و تانگاروآ، تضاد بر سر ارشدیت [...]

بیرون کشیدن زمین از زیر آب، به توسط مائویی

بر اساس یک اسطورة هاوایی (پولینزی) مائویی به همراه برادرانش به صید ماهی می‌رفت. وی با آن که ماهیگیر زبردستی نبود، در نیرنگ‌بازی مهارت داشت. غالباً زمانی که برادرانش مشغول صید ماهی می‌شدند، مائویی ماهی‌های صید شدة آن‌ها را، از قلابشان باز می‌کرد و به سر قلاب خود می‌انداخت و ادعا می‌کرد که ماهی‌ها از [...]

اصل و منشأ آتش

در روایتی از یاپ در میکرونزی، اصل و منشأ آتش، یالافات آمده است. در حالی که رعد ـ خدای بداقبال اهداکنندة مستقیم آن بوده است. سبزی‌های ریشه‌ای، گیاه لوف و سیب‌زمینی شیرین در سرزمین یاپ خورده می‌شد، لیکن گویا، آتشی در پختن آن‌ها به کار نمی‌رفت، بلکه می‌بایستی با حرارت خورشید پخته شوند. برخی شخصیت‌های [...]

مانا و تاپو

شرح مائوری دربارة نخستین زن، به روشن شدن جنبة دیگری از جامعة پولینزیایی دربارة اندیشة مانا و تاپو، کمک می‌کند. ایزد تانه، بنابر توصیة مادرش پاپا، موجود مادینه‌ای با نام هینه ـ آهو ـ اونه را از زمین خلق کرد و او را به همسری برگزید. نخستین فرزند آنان به نام تی‌کی‌ـ توهوآ بود، که [...]

واپسین نگاره ها